Tecahül-i Arif Örnekleri Ne Demek?
İzmir’de yaşıyorum. Evet, o deniz kenarında biraz tembel biraz dağınık ama bir o kadar da kafa karıştırıcı olan bu şehirde… Ben de tıpkı burada yaşayan herkes gibi, gündelik hayatın her köşesinde biraz “Tecahül-i Arif” yaparak, her şeyin anlamını hem öğrendim hem de hiç anlamamaya başladım. İronik ama gerçek. Evet, o “Tecahül-i Arif” dediğimiz kelime de işte bu yüzden bir yerde “ne demek?” diye düşündürebilir.
Ama biraz kendimi tanıtmama izin verin. 25 yaşında, arkadaş grubumda her fırsatta şaka yapan ama her şeyi aşırı düşünen biriyim. Şaka yaparken genellikle “Bunu ciddi düşünüyor muyum?” diye sorgularım. Yani aslında bir anlamda ‘Tecahül-i Arif’ olmanın ne demek olduğunu, şaka yaparak öğretmeye çalışıyorum. O yüzden, önce bu terimi açalım ve sonra hayatımda nasıl pratiğe döktüğümü görelim.
Tecahül-i Arif Ne Demek?
Şimdi, biraz daha derinlere inelim. Tecahül-i Arif, kelime olarak, “bilen gibi yapma” anlamına gelir. Yani, aslında bir şeyi bilirken, o konuda hiç bir şey bilmiyormuş gibi davranma sanatı. Türkçede bunun “ne kadar aptalca olabilir ki?” dedirten haliyle karşımıza çıkar: Sen bir şeyi biliyorsun, fakat bildiğini göstermek yerine, “Bilmiyorum” diye geçiştiriyorsun. Bunu yaparken de “Beni zaten biliyorsunuz, tabii ben de biliyorum” havasını atıyorsun. Ama tabii ki, hepimiz anlarız ki, sen aslında her şeyin farkındasındır.
Mesela, tam işte bu noktada “Tecahül-i Arif örnekleri” devreye giriyor. İnsanlar, bazen bilmedikleri bir konuda şov yaparak “Ben biliyorum ama sormam gerek” havası yaratır. Ne kadar komik değil mi?
“Hadi, O Yemekte Ne Var?” – Tecahül-i Arif’in İlk Hali
Diyelim ki bir akşam arkadaşlar toplandınız. Misafirliğe gitmişsiniz, herkes sofraya oturuyor. Mutfaktan gelen o harika kokular… Sonra birisi soruyor:
“Aman Tanrım, bu ne kadar güzel kokuyor!”
Ve ben, en saf haliyle şunu söylüyorum:
“Valla, ben de tam olarak ne olduğunu bilmiyorum ama, belki de sadece klasik bir köfte tarifi vardır ya, o olabilir.”
İçimden “Daha önce duydum, ama burası baya farklı, bir cesaret söyleyeyim de” diye düşünüyorum. Aslında tahminim doğru değil. Ama işte o an, “Beni fazla anlamayın, biliyorum ama bilmemiş gibi yapıyorum” dediğimde, diğerleri biraz gülüp geçiyor. Gerçekten mi? Gerçekten bunun adını kimse bilmiyor? Bunu bilinçli olarak yapıyorum. Yani aslında “bilmemek” gibi bir durum yok ama hem biliyorum hem bilmiyormuş gibi davranıyorum. En güzel örneklerden biri işte budur.
Yüksek Sesle “Bilmemek” – Sosyal Medya ve Tecahül-i Arif
Bütün bu düşüncelerimle ne kadar anlaşıldığımı sorguluyorum. Sonra bir de sosyal medyada tecrübelerim devreye giriyor. Mesela bir konu var, herkes konuşuyor ama kimse gerçekleri kabul etmiyor. Herkes bir yandan da “Birazdan böyle olacak” diye tahminlerde bulunuyor.
Ben de her seferinde şöyle bir şey yazıyorum:
“Ama bakın, geçenlerde biri şunu söyledi, belki bu yanlış bir bilgi ama…”
İşte burada da teknik olarak tecahül-i arif yapıyorum. Bilen ama hala ne olduğunu söylemeyen bir insan gibi davranıyorum. Yani sosyal medya dünyasında herkesin bildiği şeyi bir şekilde bilmiyor gibi göstererek, bir yorum yapıyorum. Bu, bazen gerçekten kafa karıştırıcı olabiliyor. Ama asıl mesele, insanların bunu ciddiye alması ve bunun üzerine yorum yapması… Tabii ki, kimse kimseyi küçük düşürmüyor ama kimse “gerçekten ne oluyor?” sorusuna da direkt bir cevap vermiyor. Biraz daha “belki de biz bilmiyoruz” havası.
Tecahül-i Arif: “Hayır, Ne Şey?” Sahneleri
Daha önce yaşadığım bir örneği de hatırlıyorum: Bir gün, en yakın arkadaşımla dışarıdaydık, sokakta yürüyorduk ve birden biri geldi. Kendisini tanımadım ama bana doğru yürüdü. Neyse, ben de tabii sakin durmaya çalışıyorum. Arkadaşım bana soruyor:
“Biliyo musun bu kim?”
Ben de tabii ki, “Hayır, hiç bir fikrim yok” dedim. İçimden o kadar eminim ki, “Tabii ki biliyorum ama bunu demek zorundayım” diye düşünüyordum. Sonra arkadaşım şunu dedi:
“Bu, Ahmet’in eski arkadaşı, unutmuşsun galiba.”
Bunu duyduğum an, içimde şok oldum ve hafif gülmeye başladım. “Tecahül-i Arif” işte! Bir şey bildiğini bilerek, hiç bilmediğini söylerken bir şekilde ortama karışıyorsun. Aslında tek yapman gereken, bazen bilinçli olarak “Bilmiyorum” demek ve insanların seni biraz daha dikkatle izlemelerini sağlamak. Ama şaka yapmayı da unutmadan!
Sonuçta Ne Oluyor?
Tecahül-i Arif, başkalarına kendimizi fark ettirmek için kullandığımız harika bir araç olabilir. Kimse her zaman her şeyi bilmek zorunda değil, değil mi? Bazen, bilinçli olarak “bilmediğimi” söylemek, bildiğimi göstermekten daha değerli olabilir. Birazcık mizah, birazcık gizem ve belki de biraz daha düşünceyle, bu sanatın her yerini keşfedebiliriz.
Ve en önemlisi: Tecahül-i Arif, insanları eğlendirmenin en güzel yolu olabilir. Belki de işin sırrı, bir şeyi bilip bilmiyormuş gibi davranmaktır. Bu, yaşamın gizemli ve komik yanlarından biri.