Florya Kuşu Ne Yer? Verilerle Zenginleştirilmiş Bir Hikâye Bir sabah, Florya’da yürüyüşe çıkarken, gözlerim hemen uçuşan kuşlara takıldı. Ne zaman bu kuşları görsem, aklıma bir soru takılır: “Florya kuşu ne yer?” Bu, belki de sıradan bir soru gibi görünebilir ama aslında pek çok yönü olan bir merak. O an, bu basit soruyu daha derinlemesine incelemeye karar verdim. Hani derler ya, bazen basit bir sorudan yeni bir hikâye çıkar. İşte, Florya kuşlarının ne yediği, o günkü sabah yürüyüşümdeki gibi, hem biyolojik bir merakın hem de toplumsal bir sorunun peşinden sürükledi beni. Bu yazı, kuşların ne yediğini anlattığı kadar, aynı zamanda bu…
8 YorumEtiket: bir
“Hamisi” Ne Demek Osmanlıca? Kelimede İz Sürmek: Kökeni ve Etimolojisi “Hamisi” kelimesi günümüzde çok sık kullanılan bir terim olmasa da, Osmanlı Türkçesi ve klasik dilimiz açısından incelendiğinde anlamlı bir zemin taşır. Bu kelimenin kökeni, Arapça kökenli “حامٍ (hâmî)” ya da “حامِية (hâmiye)” gibi sözcüklere dayanır. Osmanlıca sözlüklerde hâmî “koruyan, himaye eden, destek olan” biçiminde tanımlanır. :contentReference[oaicite:2]{index=2} Türkçedeki “hamisi” sözcüğü de bu hâmî kökünden türemiş olup, “koruyucusu olan” ya da “koruyan kişi” anlamını taşır. :contentReference[oaicite:3]{index=3} Dolayısıyla “hamisi” kelimesini modern Türkçede kullanmak gerekirse, bir kişi ya da kurumun himayesinde, koruması altında olan ya da koruyucu olarak görev yapan kişi anlamında kabul edebiliriz.…
8 YorumYeni Çağ Ne Zaman Bitti? Felsefi Bir Bakış Felsefi bir bakış açısıyla, zaman yalnızca takvimlerde belirtilen bir ölçüt değildir; bir insanın düşünsel, etik ve ontolojik evrimiyle şekillenen bir kavramdır. Bu nedenle, “Yeni Çağ ne zaman bitti?” sorusu, sadece bir tarihsel dönüm noktasını sormakla kalmaz, aynı zamanda insanlığın düşünsel gelişiminin ve varlık anlayışının nasıl dönüştüğüne dair derin bir sorgulama başlatır. Eğer zamanın sonunda bir noktaya ulaşmak mümkünse, bu, bireysel ve toplumsal düşüncenin ne ölçüde değiştiğini ve ne kadar evrildiğini anlamamıza yardımcı olacaktır. Yeni Çağ: Felsefi Bir Dönüşüm Süreci Yeni Çağ, genellikle Rönesans ile başlayıp Aydınlanma dönemi ile şekillenen, Batı felsefesi ve…
8 YorumSalatalık Kim Buldu? Toplumsal Bir Perspektiften Değerlendirme Bir Araştırmacının Samimi Girişi: Yiyeceklerin ve Toplumsal Yapıların Etkileşimi Günlük yaşamımızda yer alan pek çok basit şey, aslında bir toplumsal yapının, tarihsel bir sürecin ve kültürel bir dönüşümün yansımasıdır. Yiyeceklerin tarihi, sadece beslenmenin ötesinde, insan ilişkilerini, toplumsal normları ve kültürel pratikleri de içinde barındırır. Salatalık, bir yandan sofralarımızın vazgeçilmezi, diğer yandan tarihsel kökenleri derin ve zengin olan bir gıda maddesidir. Peki, salatalık kim buldu? Bu soruya bakarken sadece bir sebzenin kökenini incelemekle kalmıyoruz; aynı zamanda toplumsal yapıların, cinsiyet rollerinin ve kültürel pratiklerin bu keşfe nasıl şekil verdiğini de gözler önüne seriyoruz. Bu yazıda,…
8 YorumPatates Kızgın Yağda Kaç Dakikada Pişer? Toplumsal Normlar, Cinsiyet Rolleri ve Kültürel Pratikler Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Bir Sosyoloğun Samimi Girişi Patates kızgın yağda kaç dakikada pişer? İlk bakışta bu soru, basit bir mutfak sorusu gibi görünebilir. Ancak, bir sosyolog gözüyle bakıldığında, bu basit yemek tarifinin ardında çok daha derin toplumsal anlamlar ve kültürel dinamikler bulunuyor. Patatesin kızgın yağda pişme süresi, bir evin mutfak sınırlarında şekillenen çok daha büyük bir toplumsal yapıyı ve toplumsal normları gözler önüne seriyor. Yemeğin hazırlanışı, yalnızca bireysel bir aktivite değildir; aynı zamanda toplumsal rollerin, cinsiyet normlarının ve kültürel pratiklerin de bir yansımasıdır. Bu yazıda, yemek…
6 YorumKardiyolojiye Ne Zaman Gidilir? Gülümseten Ciddi Bir Rehber Kalbiniz arada bir “mesai bitti” diye mola mı veriyor, yoksa kahve içerken bungee jumping yapmış gibi mi atıyor? Ben, sağlık konularına eğlenceli bir açıdan yaklaşmayı seven biri olarak bugün “Kardiyolojiye ne zaman gidilir?” sorusuna hem gülümseten hem de ciddiyeti elden bırakmayan bir yanıt vermek istiyorum. Üstelik stratejik plan yapmayı sevenlerin (çoğu zaman “çözüm odaklıyım” diyen erkekler) ve ilişki–empati radarını hiç kapatmayanların (genellikle “beni bir dinle” diyen kadınlar) tipik yaklaşımlarını da işin içine katarak… Hadi, kalbin nabzını birlikte tutalım! Hızlı Özet: Kardiyolojiye; eforla artan göğüs ağrısı/nefes darlığı, çarpıntı ve bayılma atakları, istirahatte gelen…
8 YorumKarboksilik Asit Polar mı? (Bir Molekülün Hem Bilimsel Hem İnsanî Hikâyesi) Kimyanın büyüleyici dünyasına adım attığınızda, bazı soruların cevabı sadece bir formülle değil, aynı zamanda bir hikâyeyle anlatılmayı hak eder. “Karboksilik asit polar mı?” sorusu da tam olarak onlardan biri. Çünkü bu basit gibi görünen kimyasal soru, aslında hayatın temel yapı taşlarına, doğadaki dengeye ve hatta günlük yaşantımızdaki küçük ayrıntılara kadar uzanan bir yolculuğun kapısını aralar. — Karboksilik Asit Nedir? 🌿 Karboksilik asitler, organik kimyanın en önemli oyuncularından biridir. Moleküllerinde –COOH (karboksil) grubunu barındırırlar ve bu grup, bir karbonil (C=O) ile bir hidroksil (–OH) grubunun birleşiminden oluşur. Bu ikili, tıpkı…
8 YorumKapana Ne Demek? Bilimsel Merakla Başlayan Bir Yolculuk Hepimizin günlük hayatta sıkça duyduğu bazı kelimeler vardır ama üzerinde pek düşünmeyiz. “Kapana” da bunlardan biri. İlk duyduğumuzda kulağa oldukça sıradan gelebilir; oysa bu kelime hem dilbilimsel hem de davranışsal bilimler açısından düşündüğümüzde, çok daha derin anlamlar barındırır. Peki, kapana tam olarak ne anlama gelir? Neden insanlık tarihi boyunca “kapana kısılmak” ifadesi hem fiziksel hem de psikolojik düzeyde bu kadar yankı uyandırmıştır? Gelin, bu sorulara bilimsel bir merakla yaklaşalım. Kapana: Kelimenin Kökeni ve Anlam Alanı “Kapana” kelimesi Türkçede genellikle “tuzağa düşmek” veya “çıkışsız bir duruma sıkışmak” anlamlarında kullanılır. Dilbilimsel olarak kökü “kapan”…
8 YorumKanun-ı Evvel: Bir Takvim Teriminden Geleceğe Uzanan Yolculuk Merakla Başlayan Bir Beyin Fırtınası Bazı kelimeler vardır ki sadece geçmişi anlatmaz, aynı zamanda geleceğe dair düşüncelerimizi de şekillendirir. “Kanun-ı Evvel” de işte onlardan biridir. Osmanlı’dan günümüze uzanan bu eski takvim terimi, aslında sadece bir ay adı değil; zamanın, düzenin ve insanlığın değişen algısının da bir yansımasıdır. Bugün sizlerle birlikte sadece bu kelimenin anlamını değil, aynı zamanda gelecekte zaman kavramını nasıl algılayacağımızı da sorgulayalım. Çünkü belki de geçmişin dilinde saklı olan geleceğin ipuçlarıdır. Kanun-ı Evvel Hangi Ay? Geçmişin Zaman Haritası Rumi Takvimde Kanun-ı Evvel’in Yeri Önce temel bilgiyi netleştirelim: Kanun-ı Evvel, günümüz…
10 YorumKaynakların Sınırlılığı ve Çipli Kapının Ekonomisi Bir ekonomist için her seçim, bir fırsat maliyetini temsil eder. Bu, yalnızca piyasada alınan yatırım kararlarıyla sınırlı değildir; gündelik yaşamda da geçerlidir. “Çipli kapı nasıl açılır?” sorusu, yüzeyde teknik bir merak gibi görünse de, aslında modern ekonominin mikro düzeydeki işleyişine dair derin bir metafor sunar. Çünkü çipli bir kapı, erişim, kontrol, güvenlik ve verimlilik arasında kurulan ekonomik dengeyi temsil eder. Çipli Kapı: Güvenliğin Maliyeti, Erişimin Değeri Bir kapının çiple açılması, fiziksel bir anahtardan dijital bir kimliğe geçiş anlamına gelir. Bu dönüşüm, tıpkı ekonomilerdeki dijitalleşme gibi, maliyetlerin ve faydaların yeniden tanımlanmasını gerektirir. Bir işletme, güvenlik…
14 Yorum